Woon Zorgzone Vijverhoven, Nieuwkoop

ontwerp:
bureau MASSA; Koos Kok, Laila Ghait
team:
Eddie Molenaar Arjan Hordijk Sabine Simon Rutger Schoenmaker Marscha van Dijk Jeroen Ekama Mathieu Schout
opdrachtgever:
Woningstichting Nieuwkoop en project ontwikkelaar LATEI projectontwikkeling
plan:
58 huurappartemanten, 21 koopappartementen, 1300 m2 medische plint, ontmoetingsruimte en parkeergarage dorpvernieuwing
ontwerp-uitvoering:
2006 - 2012

De Vijverhof locatie ligt onder tegen de dijk aan, in een overgangsgebied tussen de hoger gelegen oudere lintbebouwing en de lager gelegen orthogonaal verkavelde woongebieden in de polder. Deze groene overgangszone heeft een steeds verlopende maat, ze bestaat ter plekke uit een driehoek tussen woongebied, met de polderstructuur als hoofdrichting, en het schuin verlopende lint. Wat direct in het oog springt is de landschappelijke kwaliteit van de open groene weide tegen en op de dijk en het water. Een kwaliteit die zonder meer het plan bepaalt: het licht en de weidsheid van de polder proberen we ondanks de hoge woningdichtheid te vangen in de architectuur. Dat doen we met lichte tinten en een riante horizontale structuur van leefgalerijen en brede balkons.

Een ander belangrijk gegeven is het utilitaire karakter van deze overgangszone, aan de Achterweg zijn het gemeentehuis, een winkelcentrum, een school, een brandweerkazerne en een postkantoor gehuisvest. Grotere utilitaire gebouwen zetten dus de toon, het lijkt daarmee voor de hand te liggen om de woonbebouwing eenzelfde ensemble-achtig karakter mee te geven. De kunst is om zo’n samenhangend ensemble niet tot een complex te laten verworden. Een kleine woonbuurt dus, met een compacte sterke samenhang, als zelfstandige entiteit tussen de gebouwen in de directe omgeving.
Het plan omvat woningbouw en op de begane grond een dienstencentrum met onder andere huisartsen, fysiotherapie en dergelijke. De woningbouw zal onderdeel zijn van een woon-zorgzone, met als doelgroep de ouderen uit Nieuwkoop. De realisatie van dit programma met wonen en zorg vraagt om een redelijke dichtheid. De opgave is ook om deze woningdichtheid te combineren met het groene en open Nieuwkoopse karakter.

Door te werken met een open strokenverkaveling en het bewoners- en gebruikersparkeren in het plan te integreren kan het plan goed ingebed worden in zijn omgeving. De bouwblokken zijn opgeknipt in kleinere delen zodat er meer doorzichten binnen het plan ontstaan en het plan zich minder massaal presenteerd. Door de blokken iets uit het gelid te plaatsen ontstaat een meer ontspannen setting en worden er ruimtes (in plaats van ‘gangen’) tussen de blokken geformeerd. Belangrijk is ook de hoogte: hier is voorgesteld om de woningen naar de dijk toe af te laten lopen zodat er een landschappelijke komvorm ontstaat. Aan deze meest groene zijde toont het plan zich kleinschaliger met twee tot drie lagen, aan de Achterweg zijn dat overwegend 4 lagen. De koppen zijn hier uitgewerkt tot echte voorkanten, in principe zijn de woonblokken met hun vrije groene setting alzijdig georiënteerd.

De bewonerswens om naast een verbrede leefgalerij ook een prive- balkon te ontwerpen sloot goed aan op de gewenste tweezijdigheid van de woonblokken. Met aan de ene kant galerijen en aan de andere zijde doorlopende balkons ontstaat er een sterke horizontale geleding die de ruimte tussen de blokken op een min of meer gelijkwaardige manier zal omsluiten. Ook kunnen de galerijen ontspannen meanderen door het plan zodat per blok steeds voor de optimale oriëntatie gekozen kon worden. De glazige trappenhuizen staan daar losjes tussenin met de smalle zijde op de kop, zodat de openheid van de tuinen zomin mogelijk belemmerd zal worden.