Herstructurering Spoorwijk fase 2, Den Haag

ontwerp:
bureau MASSA; Koos Kok
team:
Stan van Kol, Liesbeth van der Loo, Marscha van Dijk, Joost van der Kooij, Aldo de Jong, Thomas Vooges, Torsten Sack
opdrachtgever:
Ceres projecten, Vestia Den Haag Zuid-Oost
aannemer:
Ballast Nedam
plan:
205 woningen huur en koop
ontwerp - uitvoering:
2003 - 2007

De nieuwe stedenbouwkundige opzet is gebaseerd op de oorspronkelijke kwaliteiten van het tuinstedenlijke Spoorwijk. Bij de tuinstedelijke ambitie is een zorgvuldige aansluiting van privé op openbaar gebied van bijzonder belang. Dan gaat het over de feitelijke detaillering aan de straat én over de organisatie binnen de woningen. Achterliggende gedachte is dat het wonen betrokken moet zijn op de straten in de buurt. Deze betrokkenheid zou moeten leiden tot een minder anonieme buurt, en een veiliger woonomgeving. Juist ook de woongebouwen -die over het algemeen anoniemer in de stad staan- werden vanuit diezelfde gedachte ontworpen. De woningen op de begane grond worden niet via portiek of galerij ontsloten, maar hebben een voordeur aan de straat.

Het oorspronkelijke plan voor Spoorwijk is van de hand van Berlage uit 1908. Later is het door de gemeentelijke dienst verdicht: de bouwblokken zijn een stuk smaller geworden (van 40 naar 30 meter). De noordelijke blokken lagen vast door bestaande stadsvernieuwing. De oplossing: aan de Hasebroekstraat werden de kavels slechts 10 meter diep: de woningen hebben hier een zijtuin in plaats van een achtertuin. De zuidelijke bouwblokken zijn verbreed tot de oorspronkelijke maat, zodat er ruimte ontstond voor meer conventionele (bereikbare!) woningtypen met tuin en een nieuwe parkstrook.

Bij de beëindiging van de langsstraten speelden twee ambities een hoofdrol: continue levendige gevels ‘om de hoek’, en woningen ontwerpen die profiteren van de hoeklocatie. De woongebouwen zijn drielaags; dus qua hoogte verwant aan de gezinswoningen. Daarmee blijven ze onderdeel van het totaalplan, en vormen ze de continue tuinstedelijke ruimte.

Het plan kent een rijkdom aan laagbouwtypen, steeds speciefiek ontworpen op de oriëntatie. Naast de reguliere typen zijn er ook een aantal woningen op de ‘lastige’ plekken in het plan; deze locaties leveren veelal de meest  bijzondere en aantrekkelijke plattegronden op. We lichten een aantal woningtypen toe:

Type Hasebroek
Een hybride woningtype: een mix van een tweeonder- eenkapper met een patiowoning. Een ruimtelijke woonkamer profiteert van de breedte over twee beuken en omsluit de patiotuin. Een groot terras op de eerste verdieping biedt altijd de mogelijkheid om in de zon te zitten. De rijzige drielaagse woningen bepalen de wat voornamere sfeer in de Hasebroekstraat.

Woongebouw Thijm
Aan de Alberdingk Thijmstraat bleek een efficiënt galerijgebouw goed mogelijk. De keuze voor een wintertuin transformeert een normaliter winderige galerij tot een beschutte groene verblijfsruimte. Deze beglaasde buitenruimte sluit op een vanzelfsprekende manier aan op de tuinenwereld van de laagbouwwoningen erachter. Aan de straatzijde zijn prive buitenruimten voorzien: balkonkasten die een uitstap bieden en voorzien zijn van een kader.

Type Oltmans
Een woonkamer op de eerste verdieping: maximaal profijt van het wonen aan een park. Een ruimtelijke opzet waarbij vanuit de woonkamer ook zicht op eetkamer en tuin bedacht is; zodat de zonzijde maximaal beleefd kan worden.